Aktualności: Za niska kwota wolna od podatku w Polsce - czy to się zmieni?


Czołowym hasłem Prawa i Sprawiedliwości podczas kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, było podniesienie kwoty wolnej od podatku w polskich przepisach podatkowych. Prawo podatkowe wskazuje, że kwota wolna od podatku jest kwotą dochodu niepowodującą obowiązku odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych do Urzędu Skarbowego. Czy zapowiadane przez partię Jarosława Kaczyńskiego podwyższenie kwoty wolnej od podatku będzie w ogóle możliwe?

 

Czym jest kwota wolna od podatku?

Według obowiązującego prawa podatkowego, kwota wolna od podatku - to poziom dochodów podatnika, przy uzyskaniu których nie jest on zobowiązany do odprowadzenia na rzecz fiskusa podatku dochodowego. Kwota wolna dochodu jest nieopodatkowana, jeśli nie przekracza on 3091 zł w skali roku. Jej wartość pozostaje niezmienna od wielu lat. Wysokość kwoty wolnej od podatku nie jest wyznaczona przypadkowo. Jest ona konsekwencją sposobu obliczania podatków w Polsce, według którego podatki od kwoty równej 3091 zł lub mniejszej zawsze wynoszą 0 zł. Jeśli dochody podatnika z danego roku podatkowego nie przekraczają kwoty wolnej od podatku, zostanie mu zwrócona zaliczka podatkowa, jaka została zapłacona w ciągu roku. W przypadku uzyskania dochodów wyższych, suma podatku zostanie pomniejszona o 556,02 zł, czyli 18% kwoty wolnej od podatku.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Kwestia wysokości kwoty wolnej od podatku i jej zgodności z konstytucją była rozpatrywana w październiku 2015 roku w Trybunale Konstytucyjnym. TK uznał, że obecna kwota wolna w podatku dochodowym od osób fizycznych jest niekonstytucyjna. Otwiera to drogę do podwyższenia tej kwoty, zwłaszcza, że jest ona jedną z najniższych w porównaniu z innymi państwami w Europie.

Trybunał 28 października wydał orzeczenie, w którym wskazał, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalające kwotę wolną od podatku w wysokości 3089 zł, są niezgodne z konstytucją i tracą moc 30 listopada 2016 r. Według TK przepisy są niezgodne z konstytucją w zakresie, w jakim nie przewidują mechanizmu korygowania, w tym podwyższania kwoty wolnej gwarantującej co najmniej minimum egzystencji każdego obywatela.

Zgodnie z konstytucją i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego „obowiązkiem państwa jest pozostawienie dochodu podatnikowi bez obciążania go podatkiem, w zakresie w jakim jest to niezbędne do stworzenia minimalnych warunków godnej egzystencji człowieka. Dopiero dochód przekraczający tę kwotę powinien podlegać opodatkowaniu". Prawo podatkowe w opinii sędziów z Trybunału Konstytucyjnego jest wadliwe, co jest niezgodne z konstytucyjną zasadą państwa prawa.

Jeśli rzeczywiście dojdzie do podwyższenia kwoty wolnej od podatku, będzie to problemem dla samorządów, ponieważ wpływy z PIT są dla nich podstawowym źródłem dochodów.  Eksperci wypowiadają się, że łącznie z podniesieniem kwoty wolnej od opodatkowania PIT , PiS powinien zaproponować inny sposób finansowania samorządów. Jeśli tak się nie stanie, może okazać się, że w powiatach i województwach nie będzie pieniędzy nawet na wynagrodzenia dla pracowników czy na realizację innych zadań.

O ile może zostać podwyższona kwota wolna?

Po wyborach parlamentarnych wygranych przez PiS, prezydent Andrzej Duda ma złożyć w Sejmie projekt ws. podniesienia kwoty wolnej. W jego opinii powinna ona wynosić co najmniej 8 tys. zł, a obecnie jest to nieco ponad 3 tys. zł.

W opinii Pracodawców RP podniesienie kwoty wolnej od podatku w takim wymiarze, jak proponuje prezydent będzie kosztowało około 20 mld zł rocznie. Należy więc znaleźć źródło sfinansowania takiego projektu, zanim zostanie on wdrożony w życie.