Ciekawostki podatkowe: czy podatek liniowy może zostać wycofany


Wstępne plany rządu Prawa i Sprawiedliwości dotyczące wprowadzenia jednolitego podatku dochodowego, łączącego w sobie podatek PIT, składki na ZUS i NFZ, miały doprowadzić do uproszczenia systemu podatkowego w Polsce i wprowadzenia do niego zasady sprawiedliwości społecznej. Jednym z efektów wprowadzenia takich zmian miało być to, że podatek liniowy nie mógłby być stosowany w dalszym ciągu przez przedsiębiorców. Przepisy podatkowe nakładałyby na nich nowe zobowiązania w zakresie odprowadzania danin publicznych, a podatnicy zwłaszcza mikroprzedsiębiorcy, byliby obłożeni wyższymi podatkami. Niemniej aktualności w dziedzinie podatków wskazują, że rząd Beaty Szydło porzucił pomysł wprowadzenia jednolitego podatku, dlatego liniowcy nie muszą już martwić się o swoją przyszłość. Ich rozliczenia PITy nadal będą składane na drukach PIT-36L, jeśli zdecydują się na wybór podatku liniowego.

 

Niepokój przedsiębiorców

Jeszcze w kampanii parlamentarnej i prezydenckiej, Prawo i Sprawiedliwość zapowiadało, że po wygranych wyborach przeprowadzi rewolucję w systemie podatkowym. Planowano wprowadzenie jednolitego podatku, który łączyłby w sobie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - PIT, składki na ZUS oraz składkę zdrowotną do NFZ-u. Miało to skutkować wprowadzeniem większej sprawiedliwości w nakładaniu na podatników podatku dochodowego.

Wraz z wprowadzeniem jednolitego podatku dochodowego miała zniknąć dla przedsiębiorców możliwość rozliczania się z fiskusem według liniowej metody opodatkowania, tj. odprowadzanie podatku dochodowego od osób fizycznych z zastosowaniem jednolitej 19-procentowej stawki PIT. W efekcie mikroprzedsiębiorcy, wśród których jest zdecydowanie najwięcej liniowców, musieliby płacić wyższe podatki.

Nic takiego jednak nie będzie miało miejsca. Oficjalnie rząd poinformował, że nie wprowadzi jednolitego podatku i nie zlikwiduje podatku liniowego w Polsce. A zatem liniowcy, którzy w Polsce stanowią około 24 proc. wszystkich przedsiębiorców, w dalszym ciągu będą mogli korzystać z jednolitej stawki procentowej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Na czym właściwie polega podatek liniowy?

Podatek liniowy, czyli jednolita stawka podatku PIT w wysokości 19 proc. niezależna od wysokości dochodów uzyskiwanych przez podatnika, obowiązuje w Polsce od 2004 roku i pozwala na opłacanie podatku w wygodny sposób. W zamian za brak różnicowania stawki podatkowej względem wysokości podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, liniowcy, czyli podatnicy podatku liniowego, rezygnują z preferencyjnego rozliczania się razem ze współmałżonkiem, czy z możliwości rozliczenia się na zasadach właściwych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Nie mogą też korzystać z licznych ulg podatkowych, m.in. z ulgi rodzinnej czy z kwoty wolnej od podatku.

Niemniej podatek liniowy w dalszym ciągu pozostaje atrakcyjną alternatywą dla tych podatników, których dochód roczny wyraźnie przekracza 100 tys. zł. Musieliby oni bowiem płacić przy opodatkowaniu skalą podatkową, od nadwyżki ponad pierwszy próg skali, tj. 85 528 zł dochodu, podatek według stawki 32 proc.

Kto może zostać liniowcem?

Nie każdy przedsiębiorca ma możliwość wyboru liniowej stawki opodatkowania podatkiem PIT. Taka forma jest dostępna wyłącznie dla osób fizycznych, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą. Ograniczeniem przy wyborze tej metody jest to, że liniowcy nie mogą świadczyć pracy na rzecz byłego pracodawcy, jeśli usługi te mają taki sam charakter, co praca wykonywana dla niego na etacie w tym samym roku podatkowym.

Aby podatnik mógł odprowadzać do urzędu skarbowego podatek liniowy, zobowiązany jest do oficjalnego wyboru takiej metody opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Może to uczynić już na etapie rejestrowania działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wpisując w formularzu CEIDG-1 podatek liniowy jako formę opodatkowania swojej działalności. Można też zmienić dotychczas obowiązującą metodę opodatkowania w terminie do 20 stycznia danego roku podatkowego, w którym przedsiębiorca chce skorzystać z podatku liniowego. Nie ma innej możliwości wyboru lub przejścia z innej formy opodatkowania na podatek liniowy.

Ograniczenia podatku liniowego

Opodatkowanie podatkiem liniowym wyklucza możliwość zastosowania licznych preferencji i ulg podatkowych, z których w szerokim zakresie korzystają przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych, według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej 18 i 32 proc. Liniowcy nie skorzystają więc między innymi z możliwości złożenia PIT wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Nie mogą rozliczyć licznych ulg, m.in. ulgi rodzinnej czy rehabilitacyjnej i na darowiznę.

Jeśli jednak podatnik równolegle z działalnością gospodarczą opodatkowaną liniowo osiąga również dochody opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej, za pośrednictwem płatnika, a więc z tytułu pracy na etacie, to w oddzielnej deklaracji podatkowej będzie mógł rozliczyć różne ulgi.