Czy alimenty otrzymywane od byłego na dzieci muszą być opodatkowane?


Rodzice mają obowiązek rozliczenia się z fiskusem z własnych dochodów uzyskanych w poprzednim roku podatkowym i niekiedy z dochodów ich niepełnoletnich dzieci. Czy w grupie tej znajdą się również alimenty otrzymywane na dziecko od byłego męża lub partnera? Jak wygląda w praktyce opodatkowanie alimentów w ramach podatku Pit?

 

Kwestia opodatkowania alimentów

Alimenty są świadczeniem, jakie zasądzane jest przez sąd względem między innymi dzieci po rozwodzie ich rodziców. Niewykluczone, aby alimenty były płacone również przez ojca lub matkę dziecka, jako środki na utrzymanie potomka, z którym dany rodzic nie mieszka. Alimenty są należne także byłej żonie lub mężowi, jeśli w wyniku rozwodu nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji materialnej, a dana osoba nie jest w stanie pracować i zapewnić sobie byt.

W myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 roku, alimenty są postrzegane przez fiskusa jako dochód do opodatkowania podatkiem PIT, choć zasada ta nie będzie dotyczyła wszystkich kwot przekazywanych w takim trybie osobom uprawnionym.

Można skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku alimentów płaconych na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia oraz na rzecz dzieci bez względu na wiek, które otrzymują zasiłek pielęgnacyjny. Nie ma przy tym znaczenia, w jakiej kwocie alimenty te będą opłacane. Zwolnieniem z podatku dochodowego od osób fizycznych będą objęte również alimenty wypłacane na rzecz innych osób, o ile ich kwota miesięcznie nie będzie przekraczała limitu 700 zł. Alimenty opiewające na niższe kwoty będą zwolnione od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie będzie trzeba ich wykazywać w rozliczeniu rocznym podatnika.

Uwaga! Zwolnieniu podatkowemu w PIT objęte będą wyłącznie te alimenty, które są zasądzone przez sąd. Podatek będzie trzeba płacić z tytułu alimentów wypłacanych dobrowolnie.

Jeśli osoba, na którą nałożono obowiązek alimentacyjny nie wywiązuje się z niego, wtedy podatnik, który powinien otrzymać alimenty nie będzie się z nich rozliczał w żadnym przypadku, ponieważ po jego stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nawet jeśli alimenty są należne na mocy wydanego przez sąd rodzinny wyroku.

Jak rozliczyć się podatkowo z alimentów?

Alimenty na swoje pociechy, które matka otrzymuje od byłego męża lub partnera będącego ojcem jej dzieci, nie będą podlegały opodatkowaniu - bez względu na to, w jakiej wysokości są one otrzymywane.

Inaczej wygląda sprawa w przypadku osób dorosłych, na które otrzymuje się alimenty wyższe niż 700 zł. Nadwyżkę ponad tę kwotę podatnik uprawniony do pobierania alimentów będzie musiał wykazać w swoim rocznym zeznaniu podatkowym PIT i opodatkować ją według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej - 18 i 32 proc. Wówczas bowiem kwota nadwyżki zostanie uznana za przychód podatnika.

Dla ustalania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych alimentów nie ma znaczenia to, w jakiej wysokości zostały one zasądzone. Ważne jest, w jakiej wysokości zostały one uzyskane w danym okresie czasu. Tylko rzeczywiście przekazane świadczenie miesięczne będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem PIT. Na przykład, jeśli zasądzono alimenty w kwocie 800 zł miesięcznie, ale osoba zobowiązana do ich wypłacenia w ogóle tego nie zrobiła, podatnik nie będzie się rozliczał z fiskusem z tego tytułu. Opodatkowanie alimentów odbywa się w ten sam sposób, jak i przychodów z innych źródeł. Dlatego też alimenty te należy wykazać w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym, składanym we właściwym względem miejsca zamieszkania Urzędzie Skarbowym, w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego.

Kwotę alimentów wyszczególnia się w formularzu PIT-37 lub PIT-36. Oba przeznaczone są dla podatników rozliczających się z fiskusem na zasadach ogólnych, według dwustopniowej skali podatkowej, przy czym pierwszy przeznaczony jest dla tych osób, które w poprzednim roku podatkowym pozyskiwały dochód za pośrednictwem płatnika, a drugi, jeśli dochód pozyskiwany był samodzielnie, bez pośrednictwa płatnika. W rozliczeniu rocznym należy podsumować wszystkie kwoty alimentów, jakie podatnik uzyskał w roku podatkowym. Nadwyżka ponad kwotę 8400 zł rocznie będzie stanowiła przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym. Przychód ten nie podlega jednocześnie opodatkowaniu w trakcie trwania roku podatkowego, ale powinien zostać wykazany i tym samym opodatkowany jako przychód z innych źródeł w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w danym roku podatkowym.

Osoby zobowiązane do wypłacania alimentów nie zawsze wywiązują się z tego. Jeśli jednak w danym roku wypłacą kwotę alimentów bieżących i zaległych, to należy je wszystkie wykazać w rozliczeniu rocznym PIT. Ich kwota jest sumowana, a nadwyżka ponad limit 8400 zł rocznie podlega opodatkowaniu.