Czy kwoty na wspólnym koncie mogą być interpretowane jako darowizna?


Wspólne konto bankowe to częsta praktyka w przypadku małżonków ze wspólnością majątkową małżeńską. Pytanie tylko, czy widniejące na takim rachunku kwoty mogą być interpretowane przez fiskusa jako darowizna? Czy będę musiał wykazać w swoim PIT takie kwoty i opłacić podatek od darowizny? Niekoniecznie.

 

Pojęcie darowizny w przepisach podatkowych

Z ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że darowizna jest aktem nieodpłatnego przekazania rzeczy lub środków pieniężnych innej osobie lub organizacji przez darczyńcę. Przekazujący darowiznę nie może wymagać spełnienia świadczenia zamiennego. Darowizna może mieć zarówno formę pieniężną, jak i rzeczową. Obdarowany zyskuje przysporzenie majątkowe, a darczyńca w niektórych przypadkach określonych ustawowo będzie mógł skorzystać z ulgi na darowiznę, m.in. przy przekazywaniu jej na organizacje kościelne czy charytatywne.

Nie ma znaczenia stopień pokrewieństwa darczyńcy i obdarowanego dla samego dokonania darowizny. Żona mężowi i mąż żonie także mogą ją przekazać. Może mieć to miejsce za pośrednictwem gotówki, podarowania pewnej rzeczy albo za pomocą przelewu bankowego. Na wspólnym koncie przekazanie darowizny będzie co najmniej trudne do udokumentowania, ale fiskus niekoniecznie będzie wymagał oznaczenia, który przelew stanowi darowiznę pomiędzy małżonkami.

Podatek od darowizny w najbliższej rodzinie

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, przekazanie darowizny podlega opodatkowaniu. Niemniej dla najbliższej rodziny darczyńcy istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia od tego podatku.

Dla określenia wysokości podatku i wskazania kwoty wolnej od opodatkowania konieczne jest zakwalifikowanie obdarowanego do właściwej grupy podatkowej. Wymienia się trzy takie grupy:

  • I grupa podatkowa, która obejmuje: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów,
  • II grupa podatkowa, która obejmuje: zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych,
  • III grupa podatkowa, która obejmuje - innych nabywców.

Dodatkowo w ramach I grupy podatkowej wymienia się grupę zerową, do której należą najbliżsi darczyńcy, czyli małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. W przypadku darowizny w małżeństwie właśnie z taką grupą mamy do czynienia.

Dla poszczególnych grup podatkowych obowiązują kwoty wolne darowizn, od których nie płaci się podatku, ani nie trzeba ich nigdzie zgłaszać:

  • 9.637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
  • 7.276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
  • 4.902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Wszystkie darowizny, jakie przekażesz w ciągu 5 kolejnych lat, które następowały po sobie, powinieneś zsumować, jeśli trafiają do jednej osoby. W odniesieniu do zsumowanej kwoty darowizny obliczasz w takim przypadku podatek należny fiskusowi. Wyższe darowizny musisz wykazać w rozliczeniu rocznym PIT składanym w urzędzie skarbowym w terminie rozliczenia rocznego.

Darowizny małżonków

W przypadku, gdy przekazujesz darowiznę żonie czy mężowi, będziesz mógł najprawdopodobniej skorzystać z nielimitowanej ulgi w podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Musi jedynie dokonać zgłoszenia darowizny, tj. nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Dotyczy to darowizn powyżej kwoty 9637 zł.

Obdarowany małżonek będzie też zobowiązany do udokumentowania otrzymanej darowizny, np. przy użyciu dowodu przekazania pieniędzy na rachunek bankowy. W przypadku, gdy konto bankowe małżonków jest kontem wspólnym, fiskusowi wystarczy wyciąg z rachunku.

Obecność pewnej kwoty pieniędzy na koncie wspólnym małżeństwa nie jest traktowane jako darowizna. Dopiero jej zgłoszenie fiskusowi z woli małżonka będzie powodowało, że zostanie ona zdefiniowana jako darowizna w świetle ustawy o podatku od spadków i darowizn.