Działalność wykonywana osobiście w rozliczeniu rocznym PIT


Działalność wykonywana osobiście nie powinna być mylona z działalnością gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorców. Musimy zwrócić uwagę na fakt, że ma ona zupełnie inny charakter. Nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, z nastawieniem na zysk. A jednak zysk ten może się pojawić i wówczas konieczne stanie się rozliczenie roczne PIT osoby, która w poprzednim roku podatkowym pozyskiwała przychody z działalności wykonywanej osobiście. Jak tego dokonać? Jaki formularz będzie właściwy? Tego wszystkiego dowiesz się z naszego artykułu.

 

Definicja pojęcia działalności wykonywanej osobiście

Głównym problemem dla podatników, którzy nie są przedsiębiorcami, ale np. sprzedają swoje obrazy, programy czy produkty innego rodzaju konsumentom od czasu do czasu, jest określenie, czy rzeczywiście wykonują oni własną działalność osobiście.

Można podać definicję działalności wykonywanej osobiście na podstawie aktualnych przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazano w niej, że pod tym pojęciem należy rozumieć działalność wykonywaną samodzielnie. Podstawą takiej działalności może być umowa o dzieło lub umowa zlecenie, wykonywana na rzecz tylko i wyłącznie przedsiębiorców, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Istnieje zamknięty katalog czynności, jakich podatnik może się podejmować w ramach działalności wykonywanej osobiście. Zostały one wskazane w art. 13 ustawy o PIT. Zalicza się do niego przychody:

  • z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych,
  • z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę,
  • z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
  • otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich,
  • osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej,
  • otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych,
  • z tytułu wykonywania niektórych usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
  • uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Konieczność rejestracji działalności gospodarczej

Zdarza się, że po czasie wykonywania działalności osobiście, na rzecz przedsiębiorców, podatnik rozwija swoje usługi i sprzedaż, zaczynając świadczyć taką działalność na rzecz osób fizycznych. W tym momencie trzeba mieć świadomość, że podatnik podejmuje się prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i przestaje być osobą osiągającą przychody z działalności wykonywanej osobiście. Powinna się w takiej sytuacji zarejestrować w Urzędzie Miasta lub Urzędzie Gminy w ramach CEIDG-1 jako przedsiębiorca.

Jak się rozliczyć?

Z racji, że działalność wykonywana osobiście nie jest działalnością gospodarczą, tylko działalnością prowadzoną incydentalnie, od przypadku do przypadku, nie trzeba jej rejestrować w urzędzie. Konieczne jest jednak rozliczenie się takiego podatnika we właściwy sposób z fiskusem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Deklaracje Pity podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym osiągali dochody z działalności wykonywanej osobiście, powinny zostać złożone w urzędzie skarbowym na drukach PIT-37 lub PIT-36. Jeśli podatnik, który wykonywał taką działalność sam obliczał i odprowadzał od swoich dochodów zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, to musi on rozliczyć się z wykorzystaniem druku PIT-36. W przeciwnym wypadku właściwy będzie druk PIT-37, przeznaczony dla wszystkich podatników pozyskujących dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, według dwustopniowej skali podatkowej, wyłącznie za pośrednictwem płatnika.

PIT-36 lub PIT-37 powinny trafić do urzędu skarbowego właściwego względem miejsca zamieszkania podatnika w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego. Jeśli podatnik pozyskiwał dochód jedynie z działalności wykonywanej osobiście i osiągnął go w wysokości niższej niż kwota wolna od podatku, wówczas fiskus po złożeniu deklaracji podatkowej, zwróci mu nadpłacony podatek z tytułu odprowadzanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Obecnie kwota wolna od podatku może wynieść maksymalnie 6600 zł, ale jest ona właściwa tylko dla wąskiej grupy osób, które pozyskiwały w poprzednim roku podatkowym dochody nie wyższe niż wskazana kwota wolna.