Nieruchomość nabyta w drodze darowizny a opodatkowanie


Nabycie nieruchomości powoduje powiększenie majątku podatnika, co powoduje, że powinien on opłacić podatek od wzbogacenia się. Niemniej takie podatki niekoniecznie zostaną naliczone, jeśli nieruchomość zostanie nabyta w drodze darowizny. Jak wygląda opodatkowanie podatnika nabywającego nieruchomość w takim przypadku? Czy darowizna może być zwolniona z opodatkowania?

 

Darowizna nieopodatkowana

Obdarowana osoba nabywająca w drodze darowizny nieruchomość, nie zawsze będzie obciążona podatkiem od nieruchomości. Dodatkowo, nie w każdym przypadku obdarowany będzie zobowiązany do złożenia w Urzędzie Skarbowym formularza PIT z opodatkowaniem darowizny. Istnieją sytuacje, w których podatnik skorzysta ze zwolnienia z opodatkowania. Ulga podatkowa w takiej formie obowiązuje osoby, które nabywają:

  • własność lub współwłasność budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną własność,
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub udział w tym prawie,
  • prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.

Nie ma przy tym żadnego znaczenia to, jaką wartość będzie miała nieruchomość. Wartość przedmiotu darowizny w takim przypadku nie jest wliczana do limitu zwolnień w podatku od spadków i darowizn.

Znaczenie będzie przy tym miała powierzchnia użytkowa nieruchomości. Ulga podatkowa w postaci zwolnienia z opłacania podatku od darowizny funkcjonuje, jeśli nabyty w drodze darowizny domek w spółdzielni mieszkaniowej będzie miał łącznie 110 m2 powierzchni użytkowej. W rozumieniu prawa podatkowego będzie to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach. Wyłącza się z niej powierzchnię piwnic i klatek schodowych czy szybów dźwigów. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości do 1,4 do 2,2 metra zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeśli wysokość pomieszczenia jest mniejsza niż wskazane 1,4 metra w ogóle należy je pominąć.

Jeśli nieruchomość posiada powierzchnię mieszkalną większą, niż wspomniane 110 mkw, zwolnienie nadal będzie przysługiwało podatnikowi, choć tylko do części lokalu odpowiadającego 110 metrom kwadratowym. Pozostała część będzie opodatkowana i będzie wymagała od nabywcy nieruchomości - osoby obdarowanej, złożenia do właściwego względem miejsca zamieszkania Urzędu Skarbowego PIT z opodatkowaniem darowizny.

Dla kogo ulga podatkowa na darowiznę?

Ulga podatkowa zwalniająca z podatku od darowizny nieruchomości będzie dotyczyła podatników, którzy nabywają prawo do lokalu mieszkalnego od osób zaliczanych do I grupy podatkowej, czyli od:

  • małżonka,
  • zstępnych,
  • wstępnych,
  • pasierba,
  • zięcia,
  • synowej,
  • rodzeństwa,
  • ojczyma,
  • macochy,
  • teściów.

Ulga podatkowa w związku uzyskaną darowizną będzie przysługiwała wyłącznie obdarowanym, którzy w dniu uzyskania prawa do jednorodzinnego domku w spółdzielni mieszkaniowej (art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn):

  • będą posiadali obywatelstwo lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski lub strefy państw UE lub EOG,
  • nie będą właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • nie będą wynajmować lokal lub budynek mieszkalny, bądź będąc najemcą rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • nie będzie im przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat: od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku, od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

W pozostałych przypadkach podatnik nabywający nieruchomość w drodze darowizny będzie musiał opłacić od niej podatek.