Samotny rodzic - PIT z dzieckiem (jak wypełnić)


Samotne rodzicielstwo jest wyzwaniem dla każdego rodzica, który zmuszony jest podołać trudom wychowania dziecka i utrzymania go samodzielnie. Sytuacja ta może wynikać z rozwodu rodziców albo ze śmierci jednego z nich. Wówczas rodzic może skorzystać z pewnych preferencji w opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jeśli tylko spełnia warunki uznania go za samotnego rodzica, wtedy uprawniony będzie do złożenia PIT z dzieckiem. Jak samotny rodzic ma przygotować takie rozliczenie roczne i na czym w praktyce polega preferencja przewidziana w przepisach podatkowych?

 

Kiedy rodzic uznany będzie za samotną matkę lub samotnego ojca?

Samotnym rodzicem może być matka lub ojciec dziecka bądź dzieci, o ile rzeczywiście taka osoba sama ponosi obowiązek wychowania i utrzymania dziecka, bez udziału drugiego rodzica czy partnera życiowego. Przepisy podatkowe określają, że status samotnego rodzica przysługuje tym podatnikom, którzy w obiektywnej opinii fiskusa sami wychowują i utrzymują dziecko.

W art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że status samotnego rodzica przysługuje każdej osobie, która jest rodzicem biologicznym lub zastępczym lub opiekunem prawnym, który ma obowiązek rozliczenia podatkowego z urzędem skarbowym i jest jednocześnie:  

  • panną,
  • kawalerem,
  • wdową,
  • wdowcem,
  • rozwódką,
  • rozwodnikiem,
  • osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów,
  • osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Nie można uznać za samotnego rodzica osobę, która ma na utrzymaniu dziecko pełnoletnie, które nie pracuje i nie pobiera zasiłku pielęgnacyjnego czy rentę socjalną. W przepisach podatkowych wskazano jasno, że status ten przysługuje podatnikom, którzy wychowują samotnie lub samotnie sprawują pieczę zastępczą nad dzieckiem:

„1) małoletnim,

2) bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywało zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczącym się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskało dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej”.

Na czym polega rozliczenie samotnego rodzica z dzieckiem?

Przy spełnianiu wymagań dotyczących uznania podatnika za samotnego rodzica, może on złożyć PIT z dzieckiem na preferencyjnych zasadach. Musi być to jednak deklaracja PIT-37 lub PIT-36, czyli rozliczenie przeznaczone dla osób, które w poprzednim roku podatkowym pozyskiwały dochody wyłącznie za pośrednictwem płatnika, opodatkowane skalą podatkową. Nie ma przy tym znaczenia, czy dochody te pozyskiwano samodzielnie (PIT-36), czy za pośrednictwem płatnika (PIT-37).

Samotny rodzic może składać preferencyjne rozliczenie roczne PIT na druku papierowym, zanosząc go do urzędu skarbowego osobiście lub wysyłając pocztą (warto wybrać opcję listu poleconego ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) albo też posługując się elektroniczną e-deklaracją PIT.

Samotny rodzic rozlicza się z dzieckiem, co oznacza, że  podatek dochodowy należny fiskusowi z deklaracji rocznej zostanie określony w podwójnej wysokości podatku, który obliczony będzie od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dziecko lub dzieci. Do dochodów łącznych rodzica i dziecka nie wlicza się dochodów bądź przychodów opodatkowanych na zasadach ryczałtu, określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dolicza się za to dochody dziecka, jeśli małoletni je osiągał w poprzednim roku podatkowym. Wtedy obowiązkowo rodzic wypełnia druk PIT-36, w którym można ująć takie dochody. Formularz PIT powinien zostać złożony do urzędu skarbowego w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego.